تشخیص فرش دست‌بافت از ماشینی فقط یک موضوع مربوط به خرید نیست، بلکه در نگهداری، شستشو و حتی افزایش عمر فرش نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. بسیاری از آسیب‌هایی که بعد از شستشو به فرش وارد می‌شود، به این دلیل است که نوع فرش به‌درستی تشخیص داده نشده و روش شستشو متناسب با آن انتخاب نشده است. به همین دلیل، شناخت تفاوت‌های فرش دست‌بافت و ماشینی برای هر صاحب‌خانه‌ای ضروری است، به‌خصوص زمانی که قرار است فرش به قالیشویی سپرده شود.

بازشناسی فرش توسط کارشناسان پاک مهر

به گفته هادی نیشابوری، یکی از متخصصان شستشوی فرش درقالیشویی پاک مهر،، بیشترین آسیب‌هایی که بعد از شستشو به فرش وارد می‌شود، مربوط به مواقعی است که فرش دست‌بافت با روش‌های مخصوص فرش ماشینی شسته شده یا برعکس، و همین تشخیص اولیه می‌تواند تفاوت بین حفظ کیفیت فرش و آسیب‌دیدگی آن باشد.

تشخیص فرش دست‌بافت از ماشینی

شناسایی فرش دست‌بافت از ماشینی با بررسی پشت‌کار فرش

اولین و مطمئن‌ترین راه برای شناخت فرش دست‌بافت، نگاه دقیق به پشت فرش است. در فرش دست‌بافت، گره‌ها حالت طبیعی دارند و نظم صددرصدی در آن‌ها دیده نمی‌شود. اگر کمی دقت کنید، متوجه می‌شوید که طرح از پشت فرش قابل شناسایی است، اما خطوط کاملاً صاف و یک‌دست نیستند.
در مقابل، پشت فرش ماشینی کاملاً منظم، یکنواخت و مهندسی‌شده است. تمام گره‌ها دقیقاً یک اندازه هستند و طرح پشت فرش حالتی شبکه‌ای و صنعتی دارد. این تفاوت برای کارشناسان قالیشویی یکی از نشانه‌های اصلی تشخیص نوع فرش محسوب می‌شود.
در فرش دست‌بافت، گره‌ها با دست زده شده‌اند و همین موضوع باعث می‌شود اندازه و فاصله آن‌ها کمی با هم تفاوت داشته باشد، اما در فرش ماشینی گره‌ها کاملاً یکسان و بدون هیچ اختلافی دیده می‌شوند.

تشخیص فرش دست‌بافت از ماشینی از روی جنس الیاف

جنس نخ به‌کاررفته یکی دیگر از معیارهای مهم تمایز فرش دست‌بافت از ماشینی است. فرش‌های دست‌بافت معمولاً با الیاف طبیعی مانند پشم، کرک یا ابریشم بافته می‌شوند. این الیاف حس نرمی، انعطاف و گرمای خاصی دارند و وقتی با دست لمس می‌شوند، حالت زنده‌تری نسبت به الیاف مصنوعی دارند.
فرش ماشینی اغلب از الیاف مصنوعی مثل آکریلیک، پلی‌استر یا ترکیب الیاف شیمیایی تولید می‌شود. این نوع الیاف معمولاً براق‌تر هستند و لمس آن‌ها حس یکنواخت‌تری منتقل می‌کند. در زمان شستشو هم همین تفاوت باعث می‌شود که هرکدام به روش خاص خود نیاز داشته باشند.

بررسی ریشه‌ها برای تشخیص فرش دست‌بافت از ماشینی

ریشه‌های فرش یکی از واضح‌ترین نشانه‌ها برای تشخیص فرش دست‌بافت از ماشینی هستند. در فرش دست‌بافت، ریشه‌ها ادامه طبیعی تار و پود فرش‌اند و از دل بافت بیرون آمده‌اند. به همین دلیل جداشدن آن‌ها بسیار سخت است.
تفاوت ریشه در فرش دست‌بافت و ماشینی
در فرش ماشینی، ریشه‌ها اغلب به‌صورت جداگانه به فرش دوخته می‌شوند. اگر محل اتصال ریشه‌ها را بررسی کنید، معمولاً دوخت یا چسب‌کاری مشخص است که این موضوع نشان‌دهنده ماشینی بودن فرش است.

انعطاف‌پذیری و حالت ایستایی فرش

یکی دیگر از روش‌های کاربردی برای تشخیص فرش دست‌بافت از ماشینی، بررسی انعطاف‌پذیری فرش است. فرش دست‌بافت به دلیل ساختار گره‌ای و استفاده از الیاف طبیعی، نرم‌تر است و هنگام تا شدن یا بلند کردن، به‌راحتی خم می‌شود.
فرش ماشینی معمولاً خشک‌تر است و حالت ایستایی بیشتری دارد. این تفاوت در قالیشویی اهمیت زیادی دارد، چون میزان فشار آب و نوع دستگاه شستشو باید متناسب با انعطاف فرش انتخاب شود.

تفاوت طرح و میزان قرینگی در تشخیص فرش دست‌بافت از ماشینی

در فرش دست‌بافت، ممکن است در برخی قسمت‌ها طرح کاملاً قرینه نباشد یا اختلاف‌های جزئی در نقوش دیده شود. این تفاوت‌ها نه‌تنها ایراد نیستند، بلکه نشانه اصالت و کار دست بودن فرش محسوب می‌شوند.
در فرش ماشینی، تمام نقوش کاملاً قرینه و تکرارشونده هستند. چون طراحی و بافت توسط دستگاه انجام می‌شود، هیچ اختلافی در جزئیات طرح دیده نمی‌شود.

تشخیص فرش دست‌بافت از ماشینی بر اساس ارزش و قیمت

فرش دست‌بافت به دلیل زمان طولانی بافت، مهارت انسانی و استفاده از مواد اولیه طبیعی، ارزش بالاتری دارد. همین موضوع باعث می‌شود قیمت آن نیز بیشتر باشد. فرش ماشینی گزینه‌ای اقتصادی‌تر است و برای استفاده روزمره انتخاب مناسبی محسوب می‌شود، اما ارزش هنری فرش دست‌بافت را ندارد.

بازشناسی تخصصی فرش پیش از شستشو در قالیشویی پاک مهر

در قالیشویی پاک مهر، بازشناسی فرش دست‌بافت از ماشینی پیش از شستشو یک مرحله حیاتی است. کارشناسان با بررسی پشت‌کار، الیاف، ریشه‌ها، انعطاف و حتی وزن فرش، تصمیم می‌گیرند که چه روش شستشویی برای آن مناسب‌تر است. این دقت باعث می‌شود از مشکلاتی مثل رنگ‌دهی، خوابیدگی الیاف یا آسیب به بافت فرش جلوگیری شود.

تشخیص فرش دست‌بافت از ماشینی فقط یک موضوع مربوط به خرید نیست، بلکه در نگهداری، شستشو و حتی افزایش عمر فرش نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. بسیاری از آسیب‌هایی که بعد از شستشو به فرش وارد می‌شود، به این دلیل است که نوع فرش به‌درستی تشخیص داده نشده و روش شستشو متناسب با آن انتخاب نشده است. به همین دلیل، شناخت تفاوت‌های فرش دست‌بافت و ماشینی برای هر صاحب‌خانه‌ای ضروری است، به‌خصوص زمانی که قرار است فرش به قالیشویی سپرده شود.

جمع‌بندی

برای اطلاع از شرایط شستشو، دریافت مشاوره تخصصی و ارتباط با کارشناسان قالیشویی پاک مهر می‌توانید

از طریق بخش[تماس با ما] اقدام کنید.