شستشوی فرش در ظاهر کار سادهای به نظر میرسد، اما در عمل فرآیندی چندمرحلهای و حساس است که بیتوجهی به جزئیات آن میتواند به بافت، رنگ و حتی عمر مفید فرش آسیب بزند. بسیاری از مشکلاتی که بعد از شستشو دیده میشود — مثل زبری، تغییر رنگ، موجافتادگی یا بوی نامطبوع — نتیجه اشتباهاتی است که در مراحل مختلف شستشو رخ دادهاند.
بررسی این اشتباهات رایج در شستشوی فرش کمک میکند بدانیم چرا نتیجه کار در مراکز حرفهای با شستشوی غیراصولی تا این حد متفاوت است.
اشتباهات رایج در شستشوی فرش
یکی از رایجترین اشتباهات، انتخاب مواد شوینده بدون توجه به جنس فرش است. فرش دستباف پشمی، فرش ابریشمی و فرش ماشینی الیاف کاملاً متفاوتی دارند و واکنش آنها به مواد قلیایی یا اسیدی یکسان نیست.
شویندههای قوی و عمومی که برای سطوح سخت یا الیاف مصنوعی طراحی شدهاند، میتوانند چربی طبیعی پشم را از بین ببرند و باعث خشکی و شکنندگی پرزها شوند. در فرشهای ابریشمی نیز این مواد ممکن است درخشندگی طبیعی الیاف را کاهش دهند.
آب عنصر اصلی شستشوی فرش است، اما مقدار آن باید کاملاً کنترلشده باشد. خیساندن بیش از اندازه باعث نفوذ رطوبت به لایههای زیرین فرش و حتی چله و ریشهها میشود. این موضوع در فرشهای دستباف میتواند به پوسیدگی تدریجی تار و پود منجر شود.
رطوبت اضافی همچنین فرآیند خشکشدن را طولانی میکند و زمینه ایجاد بوی نامطبوع یا رشد قارچ را فراهم میسازد. قالیشوییهای حرفهای میزان آب مصرفی را متناسب با نوع فرش، تراکم بافت و ضخامت آن تنظیم میکنند.
بیشتر بخوانید : خشککردن اصولی فرش
برخی دستگاههای شستشو اگر بدون تنظیم دقیق استفاده شوند، فشار زیادی به الیاف وارد میکنند. این فشار میتواند باعث خوابیدگی پرزها، کوبیدگی سطح فرش و تغییر ظاهر آن شود؛ مشکلی که بهویژه در فرشهای ظریف دستباف یا ابریشمی بیشتر دیده میشود.
در مراکز حرفهای، نوع برس، سرعت حرکت و میزان تماس مکانیکی با سطح فرش بر اساس جنس و شرایط آن انتخاب میشود تا تمیزی بدون آسیب حاصل شود.
بسیاری از فرشهای دستباف با رنگهای گیاهی یا سنتی رنگرزی شدهاند. اگر پیش از شستشو تست ثبات رنگ انجام نشود، احتمال تداخل رنگها و پخش شدن آنها در زمینه روشن وجود دارد.
این اشتباه معمولاً زمانی رخ میدهد که شستشو بدون بررسی اولیه و صرفاً بهصورت روتین انجام شود. در روشهای حرفهای، قبل از شروع کار بخش کوچکی از فرش بررسی میشود تا رفتار رنگها در برابر رطوبت و شوینده مشخص شود.
مرحله آبگیری اگر با سرعت یا فشار نامناسب انجام شود، میتواند به ساختار فرش آسیب بزند. چرخش شدید و ناگهانی باعث کشیدگی بافت، موج افتادن کنارهها یا تغییر شکل فرش میشود.
در قالیشوییهای حرفهای، آبگیری با معرفی دستگاههای تخصصی قالیشویی انجام میشود که فشار را بهصورت یکنواخت توزیع میکنند و از ایجاد تنش نقطهای در بافت جلوگیری میشود.
خشککردن مرحلهای است که اگر درست انجام نشود، تمام زحمات شستشو را تحت تأثیر قرار میدهد. قرار دادن فرش در محیط مرطوب، بدون جریان هوای کافی یا زیر نور مستقیم و شدید خورشید، میتواند باعث تغییر حالت الیاف، زبری سطح و حتی تغییر رنگ شود.
در شرایط حرفهای، گردش هوا، دمای محیط و نحوه آویزان کردن یا پهن کردن فرش بهدقت کنترل میشود تا خشکشدن یکنواخت و بدون تنش اتفاق بیفتد.
فرشی که دارای پارگی، پوسیدگی ریشه یا ضعف در بافت است، اگر بدون بررسی وارد فرآیند شستشو شود، ممکن است آسیب آن گسترش پیدا کند. فشار آب و حرکت مکانیکی میتواند پارگی کوچک را به شکاف بزرگتری تبدیل کند.
به همین دلیل در مراکز حرفهای، قبل از شستشو وضعیت ریشهها، کنارهها و نقاط ضعیف بررسی میشود و در صورت نیاز، ابتدا عملیات تثبیت یا مرمت انجام میگیرد.
تفاوت اصلی در داشتن روال مشخص، نیروی آموزشدیده و شناخت رفتار الیاف مختلف است. در مجموعههای حرفهای، شستشو یک کار تکراری و یکسان برای همه فرشها نیست، بلکه برای هر فرش با توجه به جنس، سن، نوع رنگرزی و میزان آلودگی تصمیم جداگانه گرفته میشود.
این رویکرد باعث میشود خطراتی که در شستشوی غیراصولی وجود دارد، تا حد زیادی کاهش پیدا کند و ظاهر و سلامت فرش در بلندمدت حفظ شود.
آیا استفاده از شوینده قوی باعث تمیزتر شدن فرش میشود؟
خیر. قدرت زیاد شوینده ممکن است آلودگی را پاک کند، اما همزمان به الیاف آسیب بزند و عمر فرش را کوتاه کند.
چرا بعد از بعضی شستشوها فرش زبر میشود؟
معمولاً به دلیل استفاده از مواد نامناسب، آبگیری نادرست یا خشککردن در شرایط نامطلوب این حالت ایجاد میشود.
آیا همه فرشها به یک روش شسته میشوند؟
خیر. جنس الیاف، نوع بافت و وضعیت فرش تعیین میکند که روش شستشو چگونه باشد.
اگر فرش قبل از شستشو آسیب داشته باشد چه باید کرد؟
بهتر است ابتدا بخشهای ضعیف یا آسیبدیده ترمیم یا تثبیت شوند تا در حین شستشو مشکل بزرگتر نشود.
بخش زیادی از آسیبهایی که بعد از شستشوی فرش دیده میشود، نتیجه بیدقتی در انتخاب مواد، کنترل رطوبت، فشار مکانیکی و شرایط خشککردن است. شناخت این خطاهای رایج نشان میدهد شستشوی اصولی فرش یک فرآیند تخصصی است که نیاز به بررسی دقیق و اجرای مرحلهبهمرحله دارد. رعایت این نکات کمک میکند ظاهر، نرمی و دوام فرش در طول زمان حفظ شود و از هزینههای ترمیمی بعدی جلوگیری گردد.
منو
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط پشتیبانی پاک مهر در وبسایت منتشر خواهد شد.